De opheffing van de 41e Afdeling Veldartillerie
Na ruim 52 jaar kwam er op 1 juli 2005 een einde aan het bestaan van de 41e Afdeling Veldartillerie. Om dit niet zomaar voorbij te laten gaan, organiseerde de afdeling in de laatste maanden van haar bestaan een aantal activiteiten. Op 19 mei 2005 was er een ceremonie ter ere van het laatste schot van de afdeling. Je kunt hier meer over lezen op de pagina over het laatste schot. In juni 2005 was er de laatste reünie tijdens het bestaan van de afdeling en op 1 juli viel op ceremoniële wijze het doek voor de afdeling. Deze pagina besteedt aandacht aan deze laatste twee gebeurtenissen.
| Laatste reünie 41 Afdva, 11-12 juni 2005 |
De
reünie van vrijdag 10 tot en met 12 juni 2005 was één van de laatste
gelegenheden om de
legerplaats Seedorf te bezoeken. De reünie was toegankelijk voor alle burgers en kader
(ook dienstplichtig) dat ooit bij 41 Afdva had gezeten en uiteraard voor al het
zittend personeel van de 41 Afdva. Aangezien de legerplaats geen legeringruimte
meer had, moesten de
reünisten zelf voor
accommodatie in de buurt zorgen, maar dat bleek geen groot bezwaar, want de opkomst was zonder meer goed te noemen.
Voor slechts 10 euro werden de reünisten getrakteerd op een goed verzorgd
weekendje Seedorf. In het programmaboekje van de reünie heette de laatste
commandant van de 41e Afdeling Veldartillerie, majoor René Daalman, de reünisten welkom:
'Dit jaar zijn wij bijeen gekomen de laatste reünie te vieren van het operationele bestaan van de 41e Afdeling Veldartillerie. Daar waar voorgaande reünies in liet licht gestaan hebben van lustrum vieringen heeft deze reünie een zwart kaderrandje. Met het besluit, genomen en bekrachtigd in het Legerplan 1432, komt er een einde aan onze Afdeling. Zoals vaker ligt de grondslag niet bij de kwaliteiten van de afdeling, maar liggen er financiën ten grondslag aan de keuze om onze afdeling op te heffen. Deze reünie staat met name in het teken van nog een keer de afdeling, de kazerne en de omgeving bekijken en vooral elkaar te ontmoeten. Door het reüniecomité is er voor u een aantrekkelijk programma gemaakt met veel ruimte voor eigen interesse en voorkeuren. Alles variërend van het bekijken van oud en nieuw materiaal tot en met het eten van een ijsje bij Santin.
De afdeling heeft in haar bestaan vele veranderingen doorstaan op materieel alsmede
op personeel gebied. Deze rijke historie is in het boek '41 Afdeling
Veldartillerie' samengevat en zal tijdens de reünie aangeboden gaan worden. Hierin zijn tal van foto's en momenten
vastgelegd die wanneer u er behoefte aan heeft het 41 Afdva gevoel laat
oproepen. Dat wij als afdeling uniek zijn en waren is voor ons allen duidelijk.
Ik wens u een fijne reünie toe en hoop dat wij ons waar dan ook nogmaals kunnen
treffen om oude verhalen weer te laten leven'.
Vrijdagavond
arriveerden de eerste reünisten in Seedorf en op zaterdag was er een programma
met o.a. bezichtigingen op de legerplaats van, een static show van materieel en
een bezoekje aan de Klein Kaliber Wapens (KKW) simulator. De KKW-simulator is
een soort van 'bioscoop' waar je op een projectiescherm kunt 'schieten'
zonder echt te schieten, met wapens die alleszins echt lijken, ze hebben zelfs
terugslag! 's Middags mocht het Reünie Orkest Artillerie (ROA), geformeerd uit
voormalig dienstplichtige militairen die als muzikant waren ingedeeld bij het in
1960 opgerichte en helaas in 1997 opgeheven Artillerie Trompetterkorps, een
staaltje van hun kunnen geven. Het orkest had bij de viering van het 50-jarig
bestaan van de 41e Afdeling Veldartillerie in 2002 ook al eens in Seedorf
opgetreden en was nu ook weer van de partij. 's Avonds was er een geslaagde
feestavond met muziek en werden de verhalen van vroegen verder opgehaald onder
het genot van een drankje (of meerdere drankjes). Zondagochtend was het alweer
tijd om afscheid te nemen en rond het middaguur zat de reünie er op en vertrok
een ieder weer huiswaarts. Als aandenken hebben de reünisten een speciaal voor
de gelegenheid samengesteld herdenkingsboek gekregen en daarnaast was er
gelegenheid om een zogenaamde 'coin' ter herdenking van de afdeling aan te
schaffen. Van iedereen die deze genummerde herdenkingspenningen aanschafte, werd
zijn naam, registratienummer en maand van opkomst en afzwaaien vastgelegd in een
register. Het uiteindelijke 'coin'-register van de 41 Afdva zou later een plekje
krijgen in het Nederlands Artillerie Museum op de Legerplaats bij
Oldebroek.
| Opheffingsceremonie 41 Afdva, 1 juli 2005 |
Op
1 juli 2005 werd na 52 jaar en 8 maanden op ceremoniële wijze afscheid genomen
van de 41e Afdeling Veldartillerie op de Legerplaats bij Oldebroek. Alhoewel
deze happening (na aanmelding vooraf) gratis toegankelijk was voor al het
personeel dat ooit bij de afdeling had gediend (zowel burger, beroeps als
dienstplichtig), was de opkomst van oud-personeel beperkt. Naast het
oud-personeel van de 41 Afdva, was er een groep genodigden aanwezig en een
aantal civiele en militaire autoriteiten.
De
ceremonie vond plaats op het Korpsplein van de Legerplaats bij Oldebroek. Ter
gelegenheid van de ceremonie was er op twee hoeken van het plein, aan
weerszijden van de tribune, een M109 opgesteld. Op het plein stonden twee oude
25-ponders opgesteld; de ene geflankeerd door twee kanonniers in het ceremonieel
tenue van de Veldartillerie en de andere door twee kanonniers in het ceremonieel
tenue van de Rijdende Artillerie. Aan de vlaggenmasten wapperden onder andere de
Nederlandse vlag en, voor de laatste keer, de vlag van de 41e Afdeling
Veldartillerie.
Om
10.30 uur traden de eenheden aan op het Korpsplein. Feitelijk trad de gehele
Nederlandse artillerie aan, aangevuld met enkele andere eenheden. Naast
uiteraard de 41e Afdeling Veldartillerie, waren dat de 14e Afdeling
Veldartillerie, de 11e Afdeling Rijdende Artillerie, de 101e Artillerie
Ondersteuningsbatterij en de 101e Remotely Piloted Vehicle (RPV) Batterij.
Opvallend was hoe bescheiden de omvang van de Nederlandse artillerie feitelijk
was ten opzichte van vroegere tijden. Niet alleen voor wat betreft het aantal
eenheden, maar ook qua omvang van de eenheden. Bestond een batterij
veldartillerie in de jaren '80 nog uit zo'n 100 man, nu was dit bijna de omvang
van een complete afdeling veldartillerie.
Als
laatste gevechtseenheid trad het PanzerArtillerieLehrbattalion 325 uit
Schwanewede, Duitsland aan. Deze eenheid was de Patentschaft-afdeling van de 41e
Afdeling Veldartillerie, een bataljon waarmee de 41e Afdeling Veldartillerie een
binding had, niet alleen op het gebied van oefeningen en trainingen, maar ook op
sociaal vlak. Nadat het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht 'Bereden Wapens' al
spelend was aangetreden, volgde een inspectie van de aangetreden eenheden en kon
de daadwerkelijke ceremonie beginnen.
De
Bevelhebber der Landstrijdkrachten, luitenant-generaal Marcel Urlings, startte
om 11.30 uur de ceremonie met een toespraak. Jammer dat het begin van de
toespraak alleen door Urlings zelf kon worden verstaan... de microfoon stond nog
uit! In het verstaanbare deel van zijn toespraak blikte Urlings terug op de
geschiedenis van de 41e Afdeling Veldartillerie en prees hij de afdeling om haar
prestaties. Ook blikte de luitenant-generaal uitgebreid vooruit, met name naar
de invoering van de moderne gemechaniseerde 155mm houwitser PzH 2000, met veel
aandacht voor de capaciteiten van deze vuurmond. Na de toespraak begon de
overdracht van het commando van de 41e Afdeling Veldartillerie met een deel van
het Wilhelmus, gevolgd door een aantal saluutschoten met de opgestelde
25-ponders. Vervolgens werd de onderdeelvlag door afdelingsadjudant Gerrit
Bosch overhandigd aan de commandant 41 Afdva majoor René Daalman, die het commando van zijn afdeling overdroeg aan de Bevelhebber der
Landstrijdkrachten. Rond 12.00 uur was daarmee formeel een einde gekomen aan het
bestaan van de 41e Afdeling Veldartillerie. De 41 Afdva Alpha Batterij werd
vervolgens onder bevel gesteld van de commandant van de 11e Afdeling Rijdende
Artillerie en de 41 Afdva Bravo Batterij onder bevel van de commandant van
de 14e Afdeling Veldartillerie. De 41 Afdva Alpha en Bravo Batterij waren
hiermee formeel respectievelijk 11 Afdra 3e Batterij en 14 Afdva Charly Batterij
geworden.
Om eenheid
van tenue te bewerkstelligen werden op commando's als 'Verwijder...
borstembleem' de emblemen van het tenue verwijderd en de nieuwe
geplaatst. Voor de nieuwbakken 11 Afdra 3e Batterij betekende eenheid van tenue
ook dat de baretten werden afgedaan en opgeborgen en dat de kwartiermutsen, de hoofddeksels van de
Rijdende Artillerie, werden geplaatst. Na het 'naar rechts richten' en het naar
links en rechts opschuiven van de beide nieuwe batterijen, waren beide
overblijvende afdelingen compleet.
Majoor
Daalman kreeg het laatste woord. Op dezelfde wijze als in het herdenkingsboek
van de afdeling en als in zijn toespraak na het laatste schot van de 41e
Afdeling veldartillerie, een kleine anderhalve maand eerder, blikte hij terug op
de historie en prestaties van de afdeling en prees hij de commandanten van de
14e Afdeling Veldartillerie en de 11e Afdeling Rijdende Artillerie gelukkig met
de uitbreidingen van hun afdelingen. Ook benadrukte Daalman nogmaals dat de
keuze tot opheffing van de 41e Afdeling Veldartillerie er eentje was vanuit
financieel oogpunt en niets had te maken met de kwaliteit van de afdeling. Na een minuut stilte en nogmaals het
Wilhelmus zat de ceremonie erop. De
41e Afdeling Veldartillerie was niet meer! Alsof de weergoden mee treurden,
stortte de regen op dat moment met bakken uit de hemel.
De rede van majoor Daalman tijdens de opheffingsceremonie in Oldebroek kwam op hoofdlijnen overeen met zijn voorwoord in het herdenkingsboek '41 Afdeling Veldartillerie':
'Na meer dan 52 jaar is er met het uitkomen van legerplan 1432 een eind gekomen aan het bestaan van 41 Afdeling Veldartillerie. Dit bericht kwam voor de meeste van ons als een donderslag bij heldere hemel. Niet alleen het vertrek uit Seedorf, maar met name het opheffen van een meer dan excellente Afdeling Veldartillerie is een bittere pil en stuit op veel onbegrip.
Zoals
bekend mag zijn is op 11 januari 1677 op voorstel van'"Sijn Hoocheijt
d'heere Prince van Oranje en de readt van State' in de Republiek der Verenigde
Nederlanden 6 compagnieën artillerie opgericht waarmee het Wapen der Artillerie
zijn intrede doet bij het Staatse Leger. In een getrapte oprichting ziet 41
Afdeling Veldartillerie op 01-11-1952 het licht. In 1952 krijgt de afdeling de
25-ponder ter beschikking en is gelegerd op 't Harde. Rond deze de tijd waren er
al voornemens om de afdeling in de BRD te plaatsen, echter het geheel liep stuk
op financiën. Ruim tien jaar later zou de afdeling wel richting Duitsland gaan.
In 1965 kreeg de afdeling de beschikking over de 105mm houwitser AMX L30, welke
in 1969 door de M109 opgevolgd werd. De opvolging van de PzH 2000 is niet aan de
Afdeling voorbehouden. De Afdeling heeft een rijke geschiedenis waarbij meer dan
duizend beroepsofficieren, -onderofficieren, korporaals, kanonniers en soldaten
hebben gediend en waarbij duizenden dienstplichtigen hun eerste oefening hebben
vervuld. Velen van ons bewaren goede herinneringen aan hun tijd bij de afdeling.
(...) Ik prijs de commandanten 11 Afdeling Rijdende Artillerie en 14 Afdeling
Veldartillerie dan ook gelukkig met de versterking van hun gelederen met een
parate batterij van onze Afdeling'.
Home